TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu, yükseköğretim sisteminde köklü değişiklikler öngören yeni kanun teklifini kabul etti.
Yasalaşması beklenen düzenleme; geniş kapsamlı öğrenci affından akademik sahtekarlık cezalarına, emeklilik yaşından vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımlara kadar birçok önemli maddeyi içeriyor.
Geniş kapsamlı öğrenci affı yolda
Yeni düzenlemeyle birlikte, yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen veya üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptırmayan öğrencilere geri dönüş yolu açılıyor.
Hak sahiplerinin, düzenleme yürürlüğe girdikten sonraki 4 ay içinde kendi üniversitelerine başvurmaları gerekiyor. Başvurusu kabul edilen öğrenciler, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında eğitimlerine başlayabilecek.
Terör, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve uyuşturucu ticareti gibi suçlardan hüküm giyenler bu aftan yararlanamayacak. Ayrıca sahte belgeyle kayıt yaptıranlar da kapsam dışında tutulacak.
Kayıt yaptıran öğrencilerin askerlik tecil işlemleri yeni dönemlerine göre güncellenecek. Koşulları sağlayan öğrenciler, puanlarının yettiği farklı bölümlere yatay geçiş yapabilecek ya da açıköğretim programlarına geçiş hakkını kullanabilecek.
Askeri okullar, Polis Akademisi ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinden ilişiği kesilenler bu af kapsamında yer almıyor.
Son sınıf öğrencilerine ek sınav hakkı
Azami öğrenim süresini doldurmuş olan son sınıf öğrencilerine, mezun olabilmeleri için yeni haklar tanınıyor. Bu durumdaki öğrenciler, başarısız oldukları veya hiç alamadıkları teorik ve uygulamalı dersler için 2 ek sınav veya tekrar hakkı alacak. Ara sınıf öğrencilerine ise bu hak tanınmayacak.
Tez ve makale yazdıranlara hapis cezası
Akademik dürüstlüğü ihlal edenlere yönelik cezalar ciddi şekilde ağırlaştırılıyor.
Ünvanlar Geri Alınacak: Kendi emeği dışında, para karşılığı veya ücretsiz olarak başkasına tez, makale ya da proje yazdırarak diploma veya akademik ünvan alanların tüm hakları iptal edilecek. Bu kişiler üniversite öğretmenliği mesleğinden kalıcı olarak ihraç edilecek.
Para Cezası Uygulanacak: Başkası adına akademik çalışma hazırlayan, bu çalışmalara aracılık eden veya bunları kullanan kişilere 5 bin günden 20 bin günden fazla olmamak üzere ağır adli para cezaları verilecek.
Sahte diplomaya da ağır darbe geliyor
Türkiye sınırları içinde mevzuata aykırı şekilde izinsiz yükseköğretim programı açan veya bunları işleten kişilere 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası verilecek. Bu kaçak kurumların reklam ve tanıtımını yapanlar ise 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile yargılanacak. Yabancı ya da yerli kurumlara ait diplomaları sahte olarak düzenleyenler hakkında resmi belgede sahtecilik hükümleri uygulanacak.
Emekli akademisyelere 75 yaşına kadar çalışma imkanı
Üniversitelerin ihtiyaç duyduğu bölüm ve programlardaki öğretim üyeleri için yaş sınırı esnetiliyor. Kurumun talebi ve Yükseköğretim Kurulunun (YÖK) onayıyla, emeklilik yaş haddini dolduran akademisyenler, 75 yaşını geçmemek şartıyla ikişer yıllık sürelerle sözleşmeli olarak görev yapmaya devam edebilecek.
Mali yapısı bozulan vakıf üniversitelerine de el konulacak
Vakıf üniversitelerine yönelik denetimler sıkılaştırılıyor. Mali yapısı eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek derecede bozulan ve bu durumu süreklilik arz eden vakıf üniversitelerinin faaliyet izinleri iptal edilecek. Bu kurumlar doğrudan garantör devlet üniversitesine devredilecek. Devir sürecinde kamu kaynakları kullanılmayacak ve tüm maliyetler mevcut öğrenci ücretlerinden karşılanacak.
Tıp akademisyenlerine mali destek
Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanlığı bulunan öğretim üyeleri ile araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranları yükseltiliyor. Bu oranlar, Sağlık Bakanlığında görev yapan emsalleriyle eşit seviyeye getirilecek. Ayrıca üniversitelerin tıp fakülteleri bünyesindeki bilimsel araştırma projelerine bütçeden ek kaynak tahsis edilecek.
